Je mag een tijdje voor iets heel kostbaars zorgen

Artikel in vrijwilligersblad in regio Tilburg in oktober 2008:

Heel veel kinderen in Nederland zijn het slachtoffer van verwaarlozing en mishandeling op allerlei fronten. Onder andere voor deze kinderen is een pleeggezin dan een goed alternatief, want zichzelf opvoeden kunnen kinderen niet, dat zal iedereen begrijpen. Helaas zijn er op dit moment te weinig pleeggezinnen.

Jan Zweekhorst is belastingadviseur en partner bij een accountant advieskantoor en samen met zijn vrouw Evelien ook nog eens een zeer ervaren stel pleegouders. Ze hebben zelf vier zoons in de leeftijd van 9 tot 19 jaar en kregen vijf jaar geleden hun eerste pleegkind. Na een paar wat oudere kinderen besloten ze de opvang van baby’s te doen. Jan: “We krijgen deze baby’s heel vaak meteen na de geboorte als de moeder er niet voor kan zorgen door bijvoorbeeld een drugsprobleem. De situatie is veelal acuut en directe plaatsing veelal noodzakelijk.” Het gezin levert namelijk crisisopvang, een vorm van pleegzorg waarbij het kind maar kort blijft, hooguit een maand of 4,5 en dan wordt het definitief geplaatst in een pleeggezin of bij familie. “Sindsdien hebben wij elf baby’s in huis gehad. Onze zoons vinden het ook leuk en zijn er inmiddels volop aan gewend. Met zijn zessen proberen wij de baby’s deze eerste - al ver van ideale - fase van zijn leven door te helpen. We hebben het hier over kinderen in een heel moeilijke situatie en het geeft ons veel voldoening als zo’n kindje bij het afscheid een spontaan, leuk kind is geworden. Wij zijn met pleegzorg begonnen omdat we iets voor een ander willen betekenen en een bijdrage willen leveren aan de samenleving. Wij hebben het zelf goed en dat willen we delen. Door gebrek aan pleegzorg zitten kinderen daar waar ze niet moeten zitten, in tehuizen of erger. Er wordt wel eens gezegd: waar beginnen jullie toch aan met zo’n druk gezin van jezelf? Heel simpel: wij proberen ons niet te laten leven maar te leven en daarvan te genieten. Er eten in ieder geval altijd meer dan zes mensen aan onze tafel. Je moet zelf een rustpunt kunnen zijn anders ben je sowieso niet geschikt als pleegouder.We hebben inmiddels vrijwel continu een baby in huis en dat bevalt ons prima.. Het is wel apart om in een periode van vijf jaar elf keer vader te worden, want zo voelt het wel. Na een dag is dit mijn kind. Het is eigenlijk verbazingwekkend dat je als niet-biologische ouder voor zoiets kostbaars mag zorgen! Onze familie en omgeving steunen ons; komen ook doodleuk elf keer op kraamvisite! Uiteraard is het afscheid telkens moeilijk, maar dat weet je van te voren. Op de laatste dag brengen we het kind zelf weg naar zijn (definitieve) pleegouders. En dan zijn we blij dat we dit kindje iets positiefs hebben kunnen meegeven.”

Kompaan
Behalve als pleegouder zet Jan zich ook in voor de belangen van pleegouders. Pleegzorg wordt in Midden-Brabant geregeld door Kompaan, welke organisatie altijd op zoek is naar nieuwe pleeggezinnen. Jan: “De wachtlijsten zijn wat korter geworden, het aantal pleegouders neemt toe. Gelukkig maar, want als ouders eenmaal een pleegkind hebben gekregen, gaan ze weer van de lijst af.” Dit geldt met name voor de definitieve plaatsing, als gezinnen een kind opnemen tot zijn 18e jaar. In Midden Brabant zijn ongeveer 400 pleegouders, die elkaar 1 keer per maand kunnen ontmoeten om ervaringen uit te wisselen. “Ook al beseffen kinderen dat ze biologische ouders hebben, waar ze meestal ook wel contact mee houden, in de praktijk zien ze hun pleegouders als hun dagelijkse ouders. De campagne voor meer aandacht voor pleegzorg slaat in Tilburg wel aan, vind ik. We mogen niet klagen, bedrijven ondersteunen ouders steeds meer met spullen. Bijvoorbeeld korting geven op kinderwagens en uitbreiding van het leendepot voor babyspullen.Bedrijven willen ook steeds meer meedenken.” De vergoeding voor pleegzorg is leeftijdgebonden (van het kind) en op dagbasis. Gemiddeld is die 400 euro per maand en inmiddels is er ook een vergoeding van ziektekosten en een bedrag voor noodzakelijke extra investeringen.

Hoe word je pleegouder?
Natuurlijk niet zomaar. Er wordt heel zorgvuldig gescreend en dat is maar goed ook. Als je je aanmeldt krijg je een uitgebreid informatiepakket en er volgt een gesprek. Daarna moet een verklaring van justitie komen dat er geen strafrechtelijke bezwaren zijn tegen pleegouderschap. Dan volgt de selectie- en voorbereidingscursus STAP, een cursus van zeven bijeenkomsten verspreid over drie maanden. Jan: “Deze cursus is heel intensief en mensen die twijfelen vallen al snel af. De bedoeling van de cursus is om uit te maken of mensen geschikt zijn voor het pleegouderschap. Het doet er niet toe of je rijk bent, arm, alleenstaand of je een baan hebt of de hele dag thuis zit, maar hoe stevig je in je schoenen staat.” Heb je na de 7e bijeenkomst besloten dat je het doet, dan volgt de spannende tijd van wachten en dat kan soms heel lang duren. Wel jaren. “De matchingscommissie bepaalt welk kind waar komt, gezinnen en kinderen moeten bij elkaar passen, want aspirant pleegouders leggen ook hun wensen op tafel; willen bijvoorbeeld per se een meisje van 6 jaar”, aldus Jan. Er is ook pleegzorg in soorten en maten, want behalve de crisisopvang en langere pleegzorg is er ook part-time opvang, zoals tijdens de vakanties en de weekends. Meer bedoeld om ouders af en toe te ontlasten.